بهترین برنامه‌های آموزش زبان برای کودکان

بهترین برنامه‌های آموزش زبان برای کودکان

زمان مطالعه: 12 دقیقه

تاریخ ایجاد: 20 مرداد 1405

تاریخ بروز‌ رسانی: 20 مرداد 1405

زمان مطالعه: 12 دقیقه

تاریخ ایجاد: 20 مرداد 1405

تاریخ بروز‌ رسانی: 20 مرداد 1405

خلاصه نکات برنامه‌های آموزش زبان برای کودکان

  • 🧠 دوره طلایی یادگیری: ذهن کودکان به دلیل انعطاف‌پذیری عصبی بالا (Neuroplasticity)، آمادگی مناسبی برای جذب زبان‌های جدید بدون لهجه مادری دارد.
  • 🎮 قدرت بازی‌سازی: ادغام فرآیند آموزش با بازی‌های آموزشی برای کودکان، یادگیری را از حالت کسل‌کننده خارج کرده و به ماندگاری مطالب در حافظه بلندمدت کمک می‌کند.
  • 📱 انتخاب هوشمندانه ابزارها: در میان گزینه‌های متعدد، برنامه‌هایی نظیر Lingokids، Rosetta Stone و Duolingo به عنوان ابزارهای منعطف در مسیر پرورش کودک دوزبانه شناخته می‌شوند.
  • 👨‍👩‍👧‍👦 نقش تعامل والدین: ابزارهای دیجیتال نمی‌توانند به طور کامل جایگزین تعاملات انسانی شوند؛ اپلیکیشن‌ها بهتر است به عنوان مکمل‌های آموزشی در کنار تعاملات خانوادگی و کلاسی قرار گیرند.
  • ⏳ مدیریت زمان صفحه نمایش (Screen Time): ایجاد تعادل بین یادگیری دیجیتال و فعالیت‌های فیزیکی برای حفظ سلامت ذهن و جسم کودک اهمیت بالایی دارد.

چرا سنین کودکی بهترین زمان برای یادگیری زبان دوم است؟

بسیاری از زبان‌شناسان و عصب‌شناسان بر این باورند که سال‌های اولیه زندگی انسان، حیاتی‌ترین دوران برای اکتساب زبان دوم است. بر اساس «فرضیه دوره حساس» (Critical Period Hypothesis)، مغز کودکان تا پیش از سنین بلوغ، مدارهای عصبی ویژه‌ای برای پردازش گفتار دارد که به آن‌ها اجازه می‌دهد صداها، ساختارها و واژگان جدید را بدون تلاش آگاهانه و فرساینده جذب کنند. این سازوکار طبیعی به کودکان کمک می‌کند تا زبان دوم را مانند زبان مادری خود با لهجه‌ای روان و درک عمیق ساختاری فرا بگیرند.

با این حال، شیوه‌های سنتی آموزش که مبتنی بر تکرار طوطی‌وار قواعد گرامری و حفظ کردن لیست‌های طولانی واژگان هستند، معمولاً انگیزه کودکان را سرکوب می‌کنند. در این میان، استفاده از ابزارهای هوشمند دیجیتال تغییر شگرفی در این حوزه ایجاد کرده است. امروزه، انتخاب بهترین برنامه‌های آموزش زبان برای کودکان به یکی از دغدغه‌های اصلی والدین تبدیل شده است؛ زیرا این ابزارها با استفاده از گرافیک‌های جذاب، داستان‌های تعاملی و متدهای علمی یادگیری را به تجربه‌ای لذت‌بخش تبدیل می‌کنند.

در این مقاله تخصصی، تلاش می‌کنیم تا با تکیه بر معتبرترین منابع آموزشی بین‌المللی، به بررسی ویژگی‌ها، نقاط قوت و تفاوت‌های ساختاری برجسته‌ترین اپلیکیشن‌های دنیا بپردازیم و راهنمایی همه‌جانبه برای انتخاب هوشمندانه این ابزارها ارائه دهیم.

همین الان مشاوره بگیر!

هفت روز هفته، از ساعت ۸ صبح تا 9 شب

📞 تماس بگیرید: 45328-021

رزرو وقت مشاوره

نقش فناوری و بازی‌سازی در پرورش کودک دوزبانه

در مسیر پرورش کودک دوزبانه، تداوم و قرارگیری مستمر در معرض زبان هدف (Language Exposure)، دو بال اصلی موفقیت به شمار می‌روند. فناوری‌های نوین با ایجاد یک محیط تعاملی و شبیه‌سازی‌شده، این امکان را فراهم می‌کنند که کودک بدون نیاز به حضور فیزیکی در کشورهای بیگانه، با اصوات و مکالمات واقعی در ارتباط باشد.

کلید موفقیت این ابزارها در مفهوم «بازی‌سازی» (Gamification) نهفته است. هنگامی که مفاهیم زبانی در قالب بازی‌های آموزشی برای کودکان ارائه می‌شوند، مغز کودک هورمون دوپامین ترشح می‌کند. این فرآیند شیمیایی نه تنها انگیزه کودک را برای ادامه بازی (یادگیری) افزایش می‌دهد، بلکه باعث تثبیت سریع‌تر داده‌ها در کورتکس مغز می‌شود.

به عنوان یک اپلیکیشن یادگیری زبان کودکان، یک برنامه ایده‌آل باید بتواند تعادلی بین سرگرمی و آموزش برقرار کند. اگر برنامه صرفاً جنبه بازی داشته باشد، خروجی آموزشی مفیدی نخواهد داشت و اگر بیش از حد آکادمیک باشد، کودک به سرعت از آن خسته و گریزان می‌شود. بنابراین، ارزیابی دقیق محتوای این نرم‌افزارها بر اساس سن و ویژگی‌های رفتاری کودک، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

کالبدشکافی و تحلیل دقیق بهترین برنامه‌های آموزش زبان برای کودکان

در این بخش، برجسته‌ترین اپلیکیشن‌های بین‌المللی که توسط نهادهای ارزیابی رسانه‌های کودکان و متخصصان آموزش زبان تایید شده‌اند را به تفصیل بررسی می‌کنیم.

01

اپلیکیشن Lingokids (مناسب سنین ۲ تا ۸ سال)

اپلیکیشن Lingokids به عنوان یکی از ابزارهای شناخته‌شده یادگیری در جهان محسوب می‌شود. محتوای آموزشی این برنامه با همکاری انتشارات دانشگاه آکسفورد (Oxford University Press) طراحی شده است که اعتبار علمی مناسبی به آن می‌بخشد.

رویکرد آموزشی: این برنامه از روشی تحت عنوان 'Playlearning' استفاده می‌کند. در این روش، مهارت‌های زبانی در قالب بازی‌های حل مسئله، آهنگ‌های شاد، داستان‌های صوتی و ویدیوهای تعاملی به کودکان منتقل می‌شوند. علاوه بر زبان، مفاهیم پایه‌ای همچون خلاقیت، کار گروهی و مهارت‌های اجتماعی نیز در این اپلیکیشن گنجانده شده است.

نقاط قوت:
- فاقد هرگونه تبلیغات آزاردهنده یا محتوای نامناسب برای کودکان.
- تمرکز ویژه بر تلفظ صحیح حروف و اصطلاحات روزمره.
- بخش اختصاصی برای والدین جهت ردیابی میزان پیشرفت کودک و ارائه تمرین‌های مکمل فیزیکی.

نقاط ضعف:
- بسیاری از ویژگی‌های پیشرفته آن نیازمند خرید اشتراک پریمیوم هستند.

02

اپلیکیشن Duolingo ABC & Duolingo Kids (مناسب سنین ۳ تا ۸ سال)

دولینگو از مجموعه‌های نام‌آشنا در دنیای یادگیری زبان است. در حالی که نسخه اصلی دولینگو برای نوجوانان و بزرگسالان مناسب است، نسخه‌های ویژه کودکان این مجموعه بر سوادآموزی پایه و یادگیری اصولی حروف تمرکز دارند.

رویکرد آموزشی: Duolingo ABC به طور خاص روی آموزش خواندن، نوشتن و اصول آواشناسی (Phonics) زبان انگلیسی تمرکز دارد. بازی‌های این برنامه شامل کشیدن حروف روی صفحه، تطبیق تصاویر با کلمات و گوش دادن به داستان‌های کوتاه و تعاملی است.

نقاط قوت:
- طراحی جذاب بصری همراه با شخصیت محبوب 'Duo' (جغد سبز رنگ).
- کاملاً رایگان و بدون تبلیغات، که این ویژگی آن را در میان رقبا متمایز می‌کند.
- گام‌بندی دقیق و متناسب با سرعت یادگیری منحصر‌به‌فرد هر کودک.

نقاط ضعف:
- تمرکز بیشتر روی زبان انگلیسی (در نسخه ABC) و محدود بودن تنوع زبان‌های دیگر در مقایسه با نسخه بزرگسالان.

03

اپلیکیشن Rosetta Stone for Kids (مناسب سنین ۵ تا ۱۲ سال)

روزتا استون یکی از قدیمی‌ترین متدهای آموزش زبان در دنیاست. نسخه کودکان این برنامه با بهره‌گیری از همان اصول غوطه‌وری زبانی (Immersion)، اما در قالبی شاداب‌تر طراحی شده است.

رویکرد آموزشی: این اپلیکیشن به هیچ عنوان از ترجمه استفاده نمی‌کند. کودکان مفاهیم را از طریق تطبیق کلمات و جملات با تصاویر واقعی یاد می‌گیرند. ویژگی متمایز این برنامه، موتور تشخیص صدای پیشرفته TruAccent است که به طور ویژه برای تحلیل و اصلاح تلفظ کودکان بهینه‌سازی شده است.

نقاط قوت:
- تقویت مناسب لهجه و مهارت‌های گفتاری (Speaking).
- ساختار یادگیری گام‌به‌گام و منطقی که به تقویت اعتمادبه‌نفس کودک کمک می‌کند.

نقاط ضعف:
- رابط کاربری آن ممکن است برای کودکان بسیار کوچک (زیر ۴ سال) کمی جدی یا فاقد هیجانات بازی‌های رایج باشد.
- قیمت اشتراک آن نسبت به برخی دیگر از برنامه‌ها بالاتر است.

04

اپلیکیشن Dinolingo (مناسب سنین ۲ تا ۱۲ سال)

دینولینگو یک پلتفرم جامع آموزش زبان است که بیش از ۵۰ زبان مختلف را به کودکان آموزش می‌دهد. این برنامه از روش‌های پاداش‌دهی مستمر برای ترغیب کودکان استفاده می‌کند.

رویکرد آموزشی: این برنامه یادگیری را از طریق پازل‌ها، بازی‌های تطبیق کلمات، کارتون‌های سرگرم‌کننده و کتاب‌های صوتی جلو می‌برد. تکرار هوشمندانه کلمات در قالب‌های مختلف بصری و شنیداری، کلید تثبیت واژگان در ذهن کودک در این اپلیکیشن است.

نقاط قوت:
- پشتیبانی از تعداد بسیار زیادی از زبان‌های دنیا (از جمله زبان‌های نادر زبانی).
- ارائه گزارش‌های دقیق به والدین جهت ارزیابی فرآیند یادگیری روزانه.

نقاط ضعف:
- طراحی گرافیکی برخی از بخش‌ها ممکن است در مقایسه با برنامه‌های مدرن‌تری مانند Lingokids کمی قدیمی به نظر برسد.

05

اپلیکیشن Gus on the Go (مناسب سنین ۳ تا ۷ سال)

اگر به دنبال گزینه‌ای ساده، خلاقانه و متمرکز بر دایره واژگان پایه‌ای هستید، Gus on the Go یکی از گزینه‌های مناسب است.

رویکرد آموزشی: شخصیت اصلی برنامه، یک جغد مسافر به نام 'Gus' است که کودکان را به سفرهای مختلف می‌برد. در هر سفر، کودکان با دسته‌بندی‌های موضوعی مختلف مانند حیوانات، غذاها، لباس‌ها و رنگ‌ها آشنا می‌شوند. پس از اتمام هر بخش، بازی‌های کوتاهی برای سنجش آموخته‌های کودک باز می‌شود.

نقاط قوت:
- رابط کاربری ساده که به کودکان اجازه می‌دهد بدون کمک والدین با آن کار کنند.
- انیمیشن‌های دست‌نویس هنری و دلپذیر.

نقاط ضعف:
- حجم محتوای آموزشی آن نسبت به اپلیکیشن‌های اشتراکی بزرگ کمتر است و سریع‌تر به پایان می‌رسد.

06

اپلیکیشن LingoPie Kids (مناسب سنین ۷ تا ۱۲ سال)

لینگوپای رویکردی متفاوت را اتخاذ کرده است؛ یادگیری زبان از طریق تماشای برنامه‌های تلویزیونی و انیمیشن‌های واقعی.

رویکرد آموزشی: این برنامه مجموعه‌ای از کارتون‌ها و ویدیوهای کوتاه جذاب را به زبان هدف ارائه می‌دهد. ویدیوها دارای زیرنویس‌های دوگانه و تعاملی هستند. کودک می‌تواند روی هر کلمه‌ای در زیرنویس کلیک کند تا تلفظ، معنی و کاربرد آن را در قالب فلش‌کارت‌های تعاملی مشاهده کند.

نقاط قوت:
- مناسب برای تقویت مهارت شنیداری (Listening) و درک زبان واقعی به کار رفته توسط بومیان زبان.
- ایجاد جذابیت برای کودکانی که به تماشای کارتون علاقه دارند.

نقاط ضعف:
- برای کودکان بسیار کوچک که هنوز توانایی خواندن ندارند، کارایی کمتری دارد.

مقایسه اجمالی برنامه‌های آموزش زبان برای کودکان

هنگامی که به دنبال برنامه‌های مناسب آموزش زبان برای کودکان هستیم، معیارهای چندگانه‌ای از جمله رده سنی، هزینه، روش تدریس و تنوع زبان‌ها را باید در نظر بگیریم. جدول زیر به شما کمک می‌کند تا تفاوت‌های کلیدی این ابزارها را در یک نگاه بررسی کنید:

نام اپلیکیشن رده سنی مناسب روش اصلی آموزش ویژگی متمایز تنوع زبان‌ها
Lingokids ۲ تا ۸ سال بازی و آهنگ‌های آکسفورد تمرکز بر مهارت‌های زندگی و زبان انگلیسی
Duolingo ABC ۳ تا ۸ سال آواشناسی و بازی‌های الفبا کاملاً رایگان و فاقد تبلیغات انگلیسی
Rosetta Stone ۵ تا ۱۲ سال غوطه‌وری کامل بصری موتور هوشمند TruAccent برای اصلاح لهجه بیش از ۲۴ زبان
Dinolingo ۲ تا ۱۲ سال پازل، انیمیشن و کتابخوان پوشش گسترده بیش از ۵۰ زبان بیش از ۵۰ زبان
Gus on the Go ۳ تا ۷ سال نقشه سفر و واژگان موضوعی طراحی هنری ساده و دست‌نویس بیش از ۳۰ زبان
LingoPie Kids ۷ تا ۱۲ سال تماشای ویدیو و کارتون زیرنویس‌های فعال و کلیک‌محور بیش از ۸ زبان

معیارهای کلیدی در انتخاب اپلیکیشن یادگیری زبان کودکان

بسیاری از والدین در مواجهه با تنوع بالای اپلیکیشن‌ها ممکن است دچار سردرگمی شوند. برای اینکه بتوانید انتخاب مناسبی متناسب با روحیه و نیاز فرزند خود داشته باشید، بررسی معیارهای زیر به شما کمک خواهد کرد:

  • ۱. طراحی بدون تبلیغات و ایمن (Ad-free & Child-safe): کودکان به راحتی تحت تاثیر تبلیغات کلیکی یا بنرهای نامناسب قرار می‌گیرند. برنامه‌ای که به عنوان اپلیکیشن یادگیری زبان کودکان انتخاب می‌کنید، بهتر است دارای گواهی‌های ایمنی معتبر بین‌المللی (مانند COPPA) باشد تا حریم خصوصی کودک حفظ شده و تمرکز او در حین آموزش کاهش نیابد.
  • ۲. تعاملی بودن به جای تماشای غیرفعال (Active vs. Passive Screen Time): تماشای صرف ویدیوها یا کارتون‌های بدون تعامل، تاثیر آموزشی محدودی دارد. برنامه انتخابی باید از کودک بخواهد تا روی صفحه ضربه بزند، کلمات را تکرار کند، پازل‌ها را حل کند و به سوالات پاسخ دهد. این درگیری ذهنی فعال، تفاوت اصلی میان ابزارهای آموزشی مناسب و سرگرمی‌های معمولی است.
  • ۳. بازخوردهای صوتی و سیستم اصلاح تلفظ: یکی از چالش‌های آموزش از راه دور، ارزیابی مستقیم مهارت گفتاری کودک است. برنامه‌هایی که از هوش مصنوعی برای تحلیل صدا استفاده می‌کنند و به کودک برای تلفظ درست پاداش می‌دهند، نقش مناسبی در بهبود لهجه و افزایش اعتمادبه‌نفس گفتاری ایفا می‌کنند.
  • ۴. بخش گزارش‌دهی به والدین (Parent Dashboard): پیگیری مداوم فرآیند یادگیری به والدین کمک می‌کند تا نقاط قوت و ضعف فرزند خود را بشناسند. برنامه‌های آموزش زبان برای کودکان معمولاً گزارش‌های تحلیلی درون‌برنامه‌ای یا ایمیل‌های دوره‌ای ارائه می‌دهند تا والدین بدانند فرزندشان روی چه حوزه‌هایی تمرکز کرده است.

راهکارهای علمی برای مدیریت زمان استفاده از تکنولوژی (Screen Time)

استفاده از اپلیکیشن‌های یادگیری نباید باعث ایجاد وابستگی شدید به صفحه‌نمایش یا کاهش فعالیت‌های فیزیکی کودکان شود. بر اساس راهنماهای رسمی سازمان جهانی بهداشت (WHO)، زمان استفاده از ابزارهای دیجیتال برای کودکان ۲ تا ۵ سال نباید از ۱ ساعت در روز تجاوز کند.

روش‌های بهینه‌سازی فرآیند یادگیری و کاهش آسیب‌های احتمالی:

  • یادگیری مشترک (Co-viewing): به جای رها کردن کودک با تبلت، والدین می‌توانند در کنار فرزند خود بنشینند، همراه با او به آهنگ‌ها گوش دهند و کلمات جدید را در جریان مکالمات روزمره خانه تکرار کنند.
  • تبدیل دانش مجازی به دنیای واقعی: اگر کودک در اپلیکیشن کلماتی مانند 'سیب' یا 'گربه' را یاد گرفت، در دنیای واقعی و هنگام خرید یا پیاده‌روی از او بخواهید تا این اشیاء را شناسایی کرده و نام انگلیسی آن‌ها را بگوید.
  • ایجاد زمان‌بندی ثابت: یادگیری زبان نیازمند استمرار است. به جای جلسات طولانی و خسته‌کننده، استفاده روزانه ۱۵ الی ۲۰ دقیقه‌ای از اپلیکیشن‌ها بازدهی مناسب‌تری خواهد داشت.

نتیجه‌گیری

مسیر پرورش کودک دوزبانه سفری پویا، نیازمند صبوری و برنامه‌ریزی مناسب است. استفاده از دستاوردهای نوین دنیای فناوری و ادغام آن‌ها با زندگی روزمره، به والدین این فرصت را می‌دهد که فرآیند یادگیری زبان دوم را به یک سرگرمی جذاب و طبیعی تبدیل کنند.

بیشتر بخوانید===> آموزش زبان انگلیسی به کودکان زیر ۳ سال

انتخاب از میان برنامه‌های آموزش زبان برای کودکان باید با توجه به سن، سطح انگیزه و ترجیحات رفتاری منحصر‌به‌فرد فرزند شما انجام شود. اپلیکیشن‌هایی نظیر Lingokids برای خردسالان، Duolingo برای آموزش سواد پایه و Rosetta Stone برای ارتقای لهجه، هریک جنبه‌ای از این نیاز را برطرف می‌سازند. با این حال، حفظ تعادل میان آموزش‌های مجازی، تعاملات واقعی خانوادگی و بهره‌گیری از کلاس‌های تخصصی، به موفقیت کودکان در تسلط به زبان‌های جدید کمک شایانی خواهد کرد.

سوالات متداول (FAQ)

۱. آیا کودکان زیر ۳ سال می‌توانند از اپلیکیشن‌های آموزش زبان استفاده کنند؟
متخصصان توصیه می‌کنند که کودکان زیر ۲ سال در معرض صفحه‌نمایش قرار نگیرند. برای کودکان بین ۲ تا ۳ سال نیز استفاده از ابزارهای تعاملی صوتی و تصویری باید بسیار محدود (حداکثر ۱۵ دقیقه در روز) و ترجیحاً همراه با حضور فعال و هم‌خوانی والدین باشد.
۲. آیا برنامه‌های آموزش زبان برای کودکان می‌توانند به طور کامل جایگزین معلم یا کلاس حضوری شوند؟
خیر. اپلیکیشن‌ها ابزارهای مناسبی برای یادگیری واژگان، الفبا، مهارت‌های شنیداری و تلفظ هستند. با این حال، زبان یک ابزار اجتماعی است و کودک برای تقویت مکالمه واقعی و روان، نیاز به گفتگوی زنده با معلمان و همسالان خود در یک محیط تعاملی دارد.
۳. چگونه می‌توانم مطمئن شوم که فرزندم از کار با اپلیکیشن خسته نمی‌شود؟
تنوع در آموزش کلید پایداری انگیزه است. پیشنهاد می‌شود از برنامه‌هایی استفاده کنید که از فرآیند بازی‌سازی، داستان‌های متنوع و پاداش‌های دیجیتالی بهره می‌برند. همچنین، استفاده از اپلیکیشن را به جلسات کوتاه ۱۵ دقیقه‌ای محدود کنید تا برای کودک خسته‌کننده نشود.
۴. آیا یادگیری همزمان دو یا چند زبان باعث اختلال و تاخیر در گفتار کودک می‌شود؟
تحقیقات علمی نشان داده‌اند که مغز کودکان ظرفیت بالایی برای تفکیک زبان‌های مختلف دارد. اگرچه ممکن است در ابتدا کودکان کلمات زبان‌های مختلف را در یک جمله ترکیب کنند (که پدیده‌ای طبیعی به نام Code-mixing است)، اما این امر به هیچ عنوان باعث تاخیر حرکتی یا ذهنی نشده و در بلندمدت به افزایش انعطاف ذهنی آن‌ها کمک می‌کند.

کلاس‌های تعاملی؛ مکمل ضروری یادگیری دیجیتال

هرچند اپلیکیشن‌های تعاملی و ابزارهای هوشمند تحول بزرگی در آموزش‌های پایه‌ای ایجاد کرده‌اند، اما یادگیری یک زبان به عنوان ابزار ارتباطی، همواره نیازمند تعامل زنده انسانی، گفتگوهای دونفره و بازخوردهای لحظه‌ای معلم است. برنامه‌های دیجیتال می‌توانند پایه‌های واژگانی و تلفظی کودک را به میزان قابل‌توجهی تقویت کنند، اما برای رسیدن به روانی در کلام و یادگیری نحوه ساخت جملات در موقعیت‌های واقعی، حضور در کلاس‌های ساختاریافته بسیار حائز اهمیت است.

در این راستا، موسسه آموزشی زنگنه با بهره‌گیری از اساتید باسابقه در حوزه آموزش کودکان، بستری پویا را برای یادگیری اصولی زبان فراهم آورده است. این موسسه با پیاده‌سازی متدهای نوین آموزشی، تمرکز بر مهارت‌های ارتباطی و ایجاد محیطی شاداب، تلاش می‌کند تا شوق یادگیری را در کودکان زنده نگه دارد. هماهنگ‌سازی تمرین‌های دیجیتال خانگی با کلاس‌های مکالمه‌محور این مجموعه، راهکاری مناسب برای والدینی است که به دنبال پرورش همه‌جانبه استعدادهای زبانی فرزندان خود هستند.

منابع رسمی

  • وب‌سایت رسمی ارزیابی رسانه‌های کودکان کامن سنس مدیا: commonsensemedia.org
  • بخش آموزش زبان کودکان در وب‌سایت شورای بریتانیا (British Council): learnenglishkids.britishcouncil.org
  • وب‌سایت تحلیلی تست پرپ اینسایت (بررسی تخصصی اپلیکیشن‌های آموزشی): testprepinsight.com
  • وب‌سایت رسمی پلتفرم آموزشی لینگوکیدز: lingokids.com
  • وب‌سایت رسمی پلتفرم دینولینگو: dinolingo.com

حتی اگر تصمیم به ثبت نام ندارید...

با پر کردن این فرم یا با تماس با 02145328 صمیمانه و با تمام وجود در کنار شما خواهیم بود.